Kvalitet i kontrola kvaliteta građevinskog materijala

Detalji

b_250_200_16777215_00___images_tekstovi_2012_septembar_04-materijal.jpgKvalitet građevinskog materijala uređen je zakonom o standardizaciji kao i Zakonom o prostornom uređenju i gradnji Predmetni Zakon je propisao da se u građevinarstvu smeju koristiti samo oni građevinski materijali i proizvodi koji su sertifikovani odnosno koji poseduju pismeni dokaz kvaliteta.

Cerifikati podležu tzv. podzakonskim aktima kao što su razni pravilnici, uredbe, standardi koji tačno propisuju šta pojedini materijal mora zadovoljiti s obzirom na njegov sastav, veličinu, oblik, mesto upotrebe i dr Druga je priča da zakonodavac nije uspeo sva područja pokriti podzakonskim aktima.

To se dešava iz osnovnog razloga što proizvodnja materijala ide daleko brže nego donošenje standarda za iste. Kod takve činjenice laboratoriji za ispitivanja snalaze se na razne načine. To snalaženje odnosi se na praćenje ISO normi, DIN normi i sl Takav način će se verovatno rešiti kroz pristup Hrvatske EU kada bi svi proizvodi sertifikovani u bilo kojoj zemlji EU bili automatski priznati kod nas.

U praksi se događa da, bez obzira što uvozni proizvod ima sve dokaze o kvalitetu, podleže ispitivanju od strane naših institucija. Dužnost ovlašćenog laboratorija za ispitivanje kvaliteta materijala je da zadovolji sve zadate kriterijume i izda potvrdu o kvalitetu materijala. Ta potvrda se izdaje obično na rok od 2-4 godine što zavisi od raznih okolnosti.

Veći proizvođači građevinskog materijala imaju svoje interne laboratorije kojim prate kvalitet, jer im je to i marketinški bitno radi opšteg imidža, uspešnosti prodaje, konkurencije, ai radi njihove bezbednosti. Oni imaju godišnje ugovore sa nezavisnim laboratorijama koji ispituju njihove materijale već u fabrici.

Proizvođači građevinskog materijala i uvoznici inostranih gotovih proizvoda uglavnom se drže toga i kontrola posedovanja sertifikata je u praksi česta. Sertifikati se prilažu prilikom svakog uvoza gde carina kontroliše takve dozvole. Kontrola postoji i od strane nadzornog inženjera koji zbog svoje sigurnosti želi da svaki materijal koji se ugrađuje bude ozakonjen. Kontrola sertifikata sprovodi se i od strane građevinske inspekcije i građevinski Izvoditelji se uglavnom drže takvih propisa, ne zato što su isti jako savjesni, nego ponuđači građevinskih materijala takve ateste pribavljaju jer se to kontroliše već kod kupovine takvih materijala.

Izvođači u principu ne žele da koriste materijale koji nisu sertifikovani jer znaju da bi im to priskrbilo samo dalje probleme. Kontrola sertifikata i samo njihovo posedovanje na gradilištu naročito je bitno u procesu dobijanja upotrebne dozvole. U tom procesu nadzorni inženjer sastavlja izveštaj o izvršenoj kontroli građevine i tom izveštaju, kojeg isti potpisuje, prilaže sertifikate svih ugrađenih materijala.

Prema novom, gore spomenutom Zakonu, ovaj princip će biti još važniji jer se za objekte do 400 kvadrata bruto neće morati ishoditi upotrebna dozvola, nego će biti dovoljno izveštaj nadzornog inženjera. Gore navedeno odnosilo se na materijale koji se ugrađuju u onakvom obliku kakvi su proizvedeni. Međutim, u građevinarstvu postoje materijali koji se sastoje od grupe tzv. podmaterijala kakvi su npr betoni koji se sastoje od agregata, cementa i vode. Kao što smo naveli, svaki od tih podmaterijala mora imati svoj sertifikat i još se mora kontrolisati kvalitet gotovog betona. Takva kontrola se sprovodi i prilikom izrade betona i prilikom ugradnje betona.

Kontrola kvaliteta betona je jako bitna i postoji tačno propisana procedura kako se ona sprovodi. Pridržavanje te procedure je zakonska obaveza izvoditelja i izbegavanje iste je direktno kršenje zakona. Prilikom bilo kakvih sporova (kao što su npr rušenja kuća u Kupskoj, rušenje nadvožnjaka u Osijeku) prvo se ispituje kvalitet upotrebljenih betona. Jedan od najvažnijih parametara koji se kontroliše (ispituju se jasno i drugi parametri) je pritisna čvrstoća betona koja je poznatija kao marka betona.

Kao što vidimo, kontrola kvaliteta je vrlo složeno područje i pokriveno je propisima koji se odnose na sam materijal. Tu treba naglasiti da je kontrola kvaliteta samog materijala jedna priča, a kontrola njegove ispravne ugradnje ili postave opet sasvim nešto drugo. Poznato je da i najbolji materijal, pokriven svim sertifikatima, može pokazati loša svojstva kroz lošu primenu. U tom pogledu je u praksi najviše nedoumica i problema.

Od perioda tranzicije u Hrvatskoj, kao iu svim zemljama regiona, doživljena je ekspanzija novih materijala u građevinarstvu. Prema nekim istraživanjima, smatra se da se u građevinarstvu koristi cca 1.500 raznih proizvoda. Možemo zamisliti da svaki od tih proizvoda ima svoje ime, način kako se primenjuje, mesto gde se može primeniti itd.

Jasno je da je pred majstorima veliki izazov da pristupe dodatnom obrazovanju kako bi sustigli konkurenciju kroz mogućnost primene takvih novih proizvoda na tržištu. Uvoznici i proizvođači građevinskih materijala i proizvoda uočili su takve trendove i reagovali su na način da organizuju seminare za primenu novih proizvoda, imenuju posebne tehničke savetnike za primenu, daju besplatan servis, šalju majstore direktno u fabrike i organizuju svojevrsne udruženja istovrsnih majstora kako bi na taj način lakše prodali svoje proizvode i otklonili nelagodu koja je vezana za primenu novih proizvoda.

U praksi se isto tako dešava, da majstori primenjuju nove proizvode na krivi način ili tamo gde nisu predviđeni. To se vidi kod zahteva investitora za malo drugačijim pristupom gradnji nego što su majstori navikli. Što je takav pristup drugačiji od ustaljenih tokova primene, to je veća opasnost da se materijal primeni na neadekvatan način. Kod loše postave materijala gde takve greške rezultiraju nedostacima na samom objektu često nastaje prepucavanje između trgovaca i majstora. Majstori optužuju trgovce da je materijal loš, a trgovci opet odgovaraju majstorima da su isti loše primjenili. Jasno je da investitoru takav pristup ne odgovara iz osnovnog razloga što on želi objekat "ključ u ruke" i da bude ispravan što je, na kraju krajeva, želja svih kupaca usluga i materijala na čitavom svetu.

Velika je uloga ne samo proizvođača nego i projektanata i nadzora koji su dužni da kvalitet primene materijala prate iu hodu podučavaju majstore. Uloga sudskog veštaka u postupku dokazivanja kvaliteta vrlo je česta u praksi. Većina sporova između investitora i izvođača događa se po pitanju kvaliteta izvedenih radova. Zadnju situaciju, u pravilu, investitor ne želi da plati u ime zadržavanja sredstava, dok se nedostaci ne otklone.

U takvim narušenim međusobnim poslovnim odnosima sudski vještak može pristupiti arbitraži i izvansudskoj nagodbi kada se, uz prisustvo advokata i pod patronatom suda, radi elaborat kojim se utvrđuju nedostaci koji mogu biti privremeni i trajni.

Kod privremenih nedostataka vještak obuhvata dokazivanje istih, mere za njihovu sanaciju i procenu vrednosti njihove sanacije. Kod trajnih nedostataka vrši se procena umanjenja vrednosti pojedinog građevinskog sklopa na ime trajnih nedostataka. Tek na osnovu takvog stručnog elaborata u kojem će se iskazati novčani iznos štete može se pristupiti daljim dogovorima dali će se taj novčani iznos namiriti iz onih sredstava namjenjih zadnjoj situaciji ili iz nekih drugih (osiguranje i sl).

Takav veštački elaborat je ujedno i temelj za okončanu situaciju iz koje se vidi konačni iznos međusobnih dugovanja. Gore navedeno se uglavnom odnosi na međusobne odnose pravnih lica. Fizičke osobe koje nemaju dovoljna znanja, a sumnjaju u kvalitet nekretnine koju nameravaju preuzeti, kupiti ili samo kapariti mogu od veštaka zatražiti tehnički uvid kojim vještak kroz zapisnik utvrđuje nedostatke na nekretnini.

Taj postupak ima i pravnu težinu, jer zapisnik učinjen od veštaka utvrđuje nedostatke koji su nezavisni od postupku ishođenja upotrebne dozvole. To znači da kupac može, putem takvog dnevnika, zatražiti od investitora otklonu nedostataka direktno ili putem suda nezavisno o procesu ishođenja upotrebne dozvole kao i opštem saznanju da li će investitor uopšte i ući u postupak takvog ishođenja. Ovaj navedeni primer često se događa u praksi kupoprodaje nekretnina.

Izvor: webgradnja.hr
   
   

Koliko je po vašem mišljenju važna obnova i modernizacija železnice?  

Veoma je važna možda i važnija od drugh problema - 59.4%
Jednako je važna kao i ostali problemi u državi - 34.4%
Manje je važna - 3.1%
Nije važna - 3.1%

Total votes: 32
The voting for this poll has ended on: 26 avg 2013 - 08:00
   
   
   
   
   
© 2006-2012. NP Network doo